Personal Space - Personal Matter

Persoonlijke ruimte als keuze

Ieder mens is uniek. Dat behoeft weinig uitleg. Een mens is een combinatie tussen karaktereigenschappen, overtuigingen en achtergronden. Dat geldt natuurlijk ook voor de interieurarchitect die een ruimtelijk ontwerp maakt voor een bepaalde doelgroep.
Maar, heeft een ruimte ook een persoonlijkheid? Zijn er introverte en extraverte ruimtes? Zijn er ruimtes die ongestructureerde of juist doelgerichte karakters aanspreken?

 

Dit lijkt wel het geval toen ik aan een groep leerlingen vroeg om hun favoriete plek binnen een school op te zoeken en zij uitwaaierden over het hele gebouw. Daar waar ze tijdens de lessen doorgaans gedwongen worden om in de klas twee aan twee in rijtjes te gaan zitten, kiezen ze buiten het klaslokaal massaal voor de gangen, de kleinschalige studieruimtes, het schoolplein, het leegstaande klaslokaal van die favoriete leraar… En meestal geven ze aan dat ze zich er ook nog eens beter kunnen concentreren op de lesstof.

Ook buiten de school hebben we een voorkeur (of afkeur) voor bepaalde ruimtes: de een werkt beter in een rumoerig cafeetje, de ander heeft de rust van een traditioneel kantoor nodig om zijn ideeën te laten ontspringen.
Daarom heb ik het idee van persoonlijke ruimte als persoonlijke keuze onderzocht. Wat is ‘persoonlijke’ ruimte? Is dat leegte, is dat de ruimte aan kunnen passen aan jouw behoeftes, is dat kiezen voor een bepaalde ruimte en niet voor een andere?

 

Naast ‘persoonlijke’ ruimte, lijken er dus ook ‘gepersonaliseerde’ ruimtes te bestaan. Ruimtes die een bepaalde doelgroep aanspreken, op basis van hun persoonlijkheid. Dit kwam ook naar voren bij mijn onderzoek naar welke leerlingen met een bepaalde combinatie van persoonlijkheidskenmerken uit The Big Five* een voorkeur hebben voor een bepaalde ruimte. Een interessante uitkomst is bijvoorbeeld dat introverte, sensitieve leerlingen graag in verlaagde ruimtes gingen zitten. Misschien geeft de ruimte het gevoel van een holletje waar je in weg kan kruipen?
Want hoe kan ik als (interieur)ontwerper met deze behoefte omgaan? Erken in de eerste plaats dat de behoefte er is. Zorg ervoor dat er niet alleen voldoende ruimte is voor alle gebruikers, maar deel de beschikbare ruimte ook in aan de hand van persoonlijke voorkeuren. Zie dat hoe je de ruimte indeelt, effect heeft op de gebruikers. Dat de bankjes en zitjes aan de randen van de ruimte het meest geliefd zijn, omdat we dan nog maar drie zijdes van ons lichaam hoeven te verdedigen. Dat sensitieve ruimtegebruikers het liefst vanaf een overzichtelijk punt de bewegingen van hun ruimtedelers in de gaten houden om hun territorium in stand te houden. Dat extraverte gebruikers in het open veld hun ruimte botvieren. En dat introverten juist het liefst in de holletjes en nissen onder verlaagde plafonds kruipen. En ontdek dat anderen juist weer hun ruimte willen bewaken door met losse tafels en stoelen te kunnen schuiven. Deze inzichten heb ik gekregen door onderzoek te doen op een middelbare school. Ik heb leerlingen bevraagd naar hun persoonlijkheid en ruimtelijke voorkeuren.
Door ze met een opdracht de school in te sturen kwam ik erachter welke plekken in de school ze waarderen en ook waarom. Door vervolgens de persoonlijkheden te koppelen aan deze voorkeuren kon ik een een scala aan ruimtelijke behoeftes opstellen, dat onmogelijk in dit stuk te beschrijven is. Ik concludeerde overigens ook dat behalve de primaire ruimtelijk behoefte de leerlingen ook andere innerlijke behoeftes hebben. Naast persoonlijke ruimte wilden ze namelijk ook heel graag die snoepautomaat in het klaslokaal.

#8

25 mei 2016