Het onderwijs van de toekomst

Van lesboek tot virtual reality college

Dit stuk lees je waarschijnlijk op een mobiel apparaat. Of op een computer of laptop. In ieder geval heb je niet de tekst uitgeprint om het te lezen. Toch is geprinte tekst wel het medium waarmee de meeste kennis tot je komt tot je een jaar of 16, 17 of 18 bent. Waarom eigenlijk? Waarom zijn er nog zoveel kennisinstituten waar je klassikaal les uit lesboeken krijgt? Wordt het niet tijd dat naast ‘thuiswerken’ ook ‘thuisleren’ aan de Van Dale wordt toegevoegd?
Initiatieven op dit gebied komen nog vooral van particuliere enthousiastelingen of commerciele bedrijven. Denk aan platvorm voor videocolleges Khan Academy of basisschoolleerlingen die thuis bijleren via Squla. Waarom leiden we zoveel leraren op die zoveel klassen tot de orde roepen en kennis bijbrengen, terwijl we met één video een groot aantal leerlingen kunnen bereiken die ook nog eens op een pauzeknop kunnen drukken als de uitleg even te snel gaat? En waarom zouden we leerlingen toetsen op hun vaardigheden als ze pas een paar dagen later de uitslag krijgen en dan pas kunnen reflecteren op de fouten die ze gemaakt hebben? Het klinkt allemaal zo ouderwets.
Wat heeft deze visie op onderwijs dan met interieurarchitectuur te maken? Nou, stel je voor dat kennis dus alleen nog maar digitaal tot je komt. Via je iSchool, videolessen, online toetsen kun je je diploma halen. Iedereen op zijn eigen tempo en zijn eigen niveau. Daar zijn wel wat haken en ogen aan. Behalve dat je leert over het Stenen tijdperk, a2 + b2 = c2 en Duitse naamvallen is het basis- en middelbaar onderwijs er denk ik ook voor bedoeld om je voor te bereiden op de maatschappij. Zowel qua kennis en samenwerken, als ook sociale vaardigheden en persoonlijkheid. Is het mogelijk om die vaardigheden op te doen tijdens lessen die moeilijk via een beeldscherm te volgen zijn? Lessen die geen klassiek klassikale setting vragen, zoals handvaardigheid, lichamelijke oefening of discussielessen? Daarvoor moeten we de huidige schoolgebouwen om gaan vormen van kennisinstituten naar bolwerken van sociale en maatschappelijke vaardigheden, waarin samenwerken, zelfontplooiing en zelfreflectie centraal staan. Het schoolgebouw bevat grote ruimtes waar alle leerjaren door elkaar lopen en elkaar kunnen helpen. Waarom zou je nog aparte klassen hebben als iedereen op zijn eigen tempo kan leren? Om deze grote open ruimtes zijn kleinschalige klaslokalen waar je je kan terugtrekken met een groepje leerlingen om gezamenlijk aan opdrachten te werken. En helemaal bovenin het nieuwe schoolgebouw zijn er eenpersoonscabines, bedoeld voor leerlingen die thuis teveel afleiding ervaren. Hier kan je op een levensgroot beeldscherm een les economie volgen van één van de beste leraren in Nederland. Die cabines zijn dan 24/7 open, want wie zegt dat jouw concentratiepiek tussen half negen ’s ochtends en drie, vier uur ’s middags ligt?

Aan het eind van zo’n rijtje is er een opnamestudio waar de beste leraar zijn lessen geeft voor een virtuele klas. Een leraar die de rest van de dag kan besteden aan ondersteunen van leerlingen in werkgroepen.
Natuurlijk zijn er ook praktische bezwaren, zoals hoe ga je om met de leerplicht en is zo’n opzet wel geschikt voor leerlingen die met alles bezig zijn, behalve met leren? Maar zou het mogelijk zijn om over een paar jaar onderstaande betekenis op te kunnen zoeken in het woordenboek? In een digitaal woordenboek uiteraard.
thuisleren thuis-ler-en ∙ leer-de thuis, heeft thuis-ge-leerd ∙ toegevoegd in 2032 ∙ 1 onderwijs volgen vanuit eigen woning

#3

4 februari 2016